Τετάρτη, 18 Δεκεμβρίου 2013

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ - ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΑ ΗΘΗ - ΕΘΙΜΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΟΥ.

Καλημέρα σε όλους τους εκφραστικούς μου φίλους!
Τί μου κάνετε; Είστε όλοι καλά;

Έκανα το καθιερωμένο σεργιάνι και σε γενικές γραμμές καλα σας βρήκα. Στο «πυρετό» των ημερών μπορώ να πω και μου άρεσε ιδιαίτερα αυτό!
Μαζί σας νοιώθω περισσότερο τα Χριστούγεννα φέτος διότι εγω δε στόλισα και γενικά δε μπορώ να ευχαριστηθώ αυτές τις γιορτές όσο άλλοτε, αλλά μαζί σας μπορώ να πω πως καταλαβαίνω καλυτερα πως η εποχή που διανύουμε εχει πλέον το "άρωμα" των Χριστουγέννων!

Λοιπόν,  για σήμερα αποφάσισα να κάτσω να γράψω μια ανάρτηση η οποία αφορά μια πολύ όμορφη ιδέα – προτροπή του αγαπημένου μας Δελφινιού που εχει να κάνει με τα ήθη, τις παραδόσεις και τα έθιμα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, του τόπου μας όμως!

Εντάξει, για να είμαι ειλικρινής πίστευα πως λίγο πολύ όλοι τα ίδια έθιμα έχουμε, οπότε για να κάνω μια καλή παρουσίαση των εθίμων του τόπου μου άρχισα μια μικρή ερευνα στο διαδίκτυο ώστε να συγκεντρώσω πληροφορίες και πηγές αξιόπιστες.

Τελικά κάτι κατάφερα!

Οπότε θα μάθουμε αρκετά σήμερα που άλλα ξέραμε και άλλα πιθανό να μη ξέραμε, γιατί μη νομίζετε και εγω τα περισσότερα ψάχνοντας τα έμαθα και ομολογώ πως μου άρεσε αρκετά αυτή η διαδικασία!

Καταρχάς να σας πω ότι κατάγομαι από ένα μικρό χωριό της Βόρειας Εύβοιας και όπως καταλαβαίνεται σήμερα θα μάθουμε τα δικά μας έθιμα που λίγο πολύ κάτι θα σας θυμίζουν, δε μπορεί! :)

Πάμε λοιπόν!


Έθιμα Χριστουγέννων της Εύβοιας.



Τα χοιροσφάγια.
Τα χοιροσφάγια είναι η σφαγή του «οικόσιτου χοίρου» που γίνεται σε πολλά χωριά της περιοχής μας την παραμονή των Χριστουγέννων. Είναι ένα παλιό έθιμο και θεωρείται σημαντικό γεγονός της ζωής του χωριού τις άγιες μέρες των χριστουγεννιάτικων γιορτών. Επειδή σε παλαιότερες εποχές το χοιρινό κρέας αποτελούσε στα χωριά την κύρια και βασική τροφή των μελών της οικογένειας, η εκτροφή του γουρουνιού γινόταν συστηματικά από τους κατοίκους. Επιδίωκαν δε όλοι την ημέρα της σφαγής του, να ξεπερνά τα 100 κιλά.


Το χριστόψωμο.
Κάθε οικογένεια ζύμωνε, αλλά και εξακολουθεί να ζυμώνει, μεγάλα «χριστόψωμα» με «καθάριο» ψιλοκοσκινισμένο, σταρίσιο αλεύρι. Τα  χριστόψωμα, για να διαφέρουν από τα άλλα συνηθισμένα ψωμιά, τα ζύμωναν με μαγιά από κοπανισμένα  ρεβίθια και τριμμένο ξηρό βασιλικό. Τελειώνοντας η εκκλησία το πρωί των Χριστουγέννων, ο παπάς πάει από σπίτι σε σπίτι και σηκώνει το «ύψωμα». Έπειτα παίρνει το χριστόψωμο, το βάζει στο κεφάλι του, το πιέζει και το σπάζει στα δύο. Αν το μεγαλύτερο κομμάτι πέσει κατά το δεξί του χέρι, εκείνο το χρόνο θα γίνουν πιο πολλά σιτάρια, ενώ αν πέσει κατά το αριστερό, πιο πολλά καλαμπόκια.


Το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι.
Το τραπέζι των Χριστουγέννων στρώνεται πανηγυρικά το βράδυ της παραμονής. Επάνω του τοποθετούνται το χριστόψωμο κι ένα πιάτο μέλι. Γύρω από αυτά σκορπίζουν διάφορους ξηρούς καρπούς (καρύδια, αμύγδαλα, φουντούκια κλπ). Πρώτα κόβουν «του Χριστού το ψωμί». Ο πατέρας το σταυρώνει, το κόβει και δίνει από μια φέτα ψωμί στον καθένα.




                                                       (  * τα καημένα τα γουρουνάκια.... :( ....   )



Έθιμα Πρωτοχρονιάς της Εύβοιας.


Το "αμίλητο νερό" και το "ποδαρικό"

Πολλά είναι τα ήθη και τα έθιμα τα οποία σχετίζονται με τον εορτασμό της Πρωτοχρονιάς, τα οποία όμως λόγω της "εξέλιξης" τείνουν προς εξαφάνιση. Ας δούμε μερικά από αυτά, τα οποία συναντώνται και στα τοπικά διαμερίσματα του Δήμου Διρφύων-Μεσσαπίων.

Σε κάποιες περιοχές την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση "για να κλέψουν το άκραντο νερό". Το λένε άκραντο, δηλαδή αμίλητο, γιατί δε βγάζουν λέξη σ’ όλη τη διαδρομή. Αλείφουν τις βρύσες του χωριού με βούτυρο και μέλι, με την ευχή όπως τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι τον καινούργιο χρόνο και όπως γλυκό είναι το μέλι, έτσι γλυκιά να είναι και η ζωή τους.

Για να έχουν καλή σοδειά, όταν φτάνουν εκεί, την "ταΐζουν", με διάφορες λιχουδιές, όπως βούτυρο, ψωμί, τυρί, όσπρια ή κλαδί ελιάς. Έλεγαν μάλιστα πως όποια θα πήγαινε πρώτη στη βρύση, αυτή θα στεκόταν και η πιο τυχερή ολόκληρο το χρόνο.

Στη συνέχεια ρίχνουν στη στάμνα ένα βατόφυλλο και τρία χαλίκια, "κλέβουν νερό" και γυρίζουν στα σπίτια τους πάλι αμίλητες μέχρι να πιούνε όλοι από το άκραντο νερό. Με το ίδιο νερό ραντίζουν και τις τέσσερις γωνίες του σπιτιού, ενώ σκορπούν στο σπίτι και τα τρία χαλίκια. Αυτό το έθιμο έχει εξαφανιστεί από τα περισσότερα τοπικά διαμερίσματα του Δήμου μας και απλά υπάρχει ως λαογραφικό στοιχείο, ενώ υπάρχουν και λιγοστές περιπτώσεις όπου το έθιμο αναβιώνει μέχρι και σήμερα.

Ένα άλλο έθιμο, το οποίο απ' ότι βρήκαμε απαντάται και στην Κρήτη, είναι το ποδαρικό. Ο πρώτος άνθρωπος που θα πατήσει με το πόδι του στο σπίτι μετά την είσοδο του νέου χρόνου, πρέπει να είναι τυχερός.  Για να φέρει γούρι στο σπίτι, πρέπει να πατήσει πρώτα με το δεξί του πόδι για να πάνε όλα δεξιά, δηλαδή καλά.






Επίσης φίλοι ένα άλλο έθιμο είναι το ρόδι για γούρι και η βασιλόπιττα! Εντάξει γνωστά και χαρακτηριστικά για όλους νομίζω! :)

Α, και επίσης πολλοί κυνηγοί τη Πρωτοχρονιά πάνε για κυνήγι! Έθιμο και αυτό! Όπως και το άλλο που λένε πως ότι κάνουμε τη νέα μέρα της χρονιάς θα το κάνουμε όλη τη χρονιά! Γι αυτό μόνο ευχάριστα πράγματα φίλοι!

Επίσης εμείς στην Εύβοια δε ξεχνάμε και τα σκαληκαντζούρια, τα οποία σας τα άφησα για το τέλος της ανάρτησης γιατί πολύ μου αρέσουν! Βασικά καλικατζούρια λέγονται αλλά εμείς τα λέμε και σκαληκαντζούρια!


Τι είναι οι καλικάντζαροι ξερετε; Αν όχι πατήστε στο λινκ που ακολουθει για να ενημερωθείτε για τα πάντα: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B6%CE%B1%CF%81%CE%BF%CE%B9

Καλά, παρότι άσχημο μπορεί να λέγεται για τους καλικαντζαραίους εμένα πολύ μου αρέσουνε γιατί είναι λίγο πειραχτήρια και μας κάνουν άνω κάτω!

Τι θέλω να πω....

Στα μικρά παιδάκια, πριν έρθει ο Άγιος Βασίλης έρχονται τα καλικαντζαράκια και τους πετάνε μέσα στο σπίτι διάφορα καλούδια, όπως καραμέλες, σοκολάτες, κάνα δωράκι και κάνα άχυρο μαζί! Έτσι κάνουν τις ζαβολιές τους, ξέρετε! :)

Έχω να σας διηγηθώ εγώ επισκέψεις καλικαντζαραίων όταν είμασταν μικρά με τα ξαδέρφια μου να γελάσει και ο κάθε πικραμένος! :)

Ωραίες εποχές!

Λοιπόν σας αφήνω, να αποσυρθώ για λίγος στις μνήμες μου και να χαμογελάσω ευχαριστημένη! :)

Α, και πριν κλείσω την ανάρτηση να σας πω ότι απο σήμερα θα εγκαινιάσω μία νέα στήλη στο μπλοκ που θα λέγεται "Εκφραστικές Προτροπές" και εκεί θα καταχωρούνται θέματα δικά μου που γράφονται για τις όμορφες προτροπές των αγαπημένων μου μπλοκοφίλων! Όπως το σημερινό δηλαδή!

Να είστε καλά! Φιλιά πολλά σε όλους! <3 <3

26 σχόλια:

  1. καλημερα κουκλα μμου. απο την ευβοια; ειχα παει 3 ημερη με το σχολειο πριν 15 χρονια περιπου

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. καλημερα φιλη μου!!
      αληθεια;;
      σου αρεσε;
      να μας ξαναρθετε οικογενειακως αυτη τη φορα!
      χιχιχι
      φιλακια πολλα! <3

      Διαγραφή
    2. πες ενα μερος της ελλαδος που να μην σου αρεσει

      Διαγραφή
    3. που να μη μου αρεσει;;;
      βασικα επειδη δεν εχω επισκεφτει πολλα μερη της Ελλαδας δε μπορω να ξερω τι μου αρεσει και τι οχι.
      αλλά να σου πω την αληθεια αφου ανηκει στην Ελλαδα μας ολα μου αρεσουν! :)

      γιατι ρωτας ομως;

      Διαγραφή
    4. ηθελα να πω οτι ολα τα μερη της ελλαδος ειναι πανεμορφα, γιαυτο ειπα, πες ενα μερος της ελλαδος που να μην σου αρεσει. ..επισης εχω τα εθιμα της χαλκιδικης . πρεπει να τα κανω αναρτηση και μετα θα τα παρεις εσυ;

      Διαγραφή
    5. καλημερα φιλη μου!
      α καταλαβα τι ηθελες να πεις.

      κανε αναρτηση τα εθιμα που θελεις και ειδοποιησε το δελφινακι. δικη της ειναι η ιδεα. αυτη τα συλλεγει.

      καλημερα! καλο σκ! φιλακια πολλα!

      Διαγραφή
    6. Κουκλίτσα μου όμορφη πέρασα να ευχηθώ κι εγώ με την σειρά μου. Να έχεις καλές γιορτές με υγεία και αγάπη και να χαίρεσαι όλους τους αγαπημένους σου! Φιλάκια πολλά! :*

      Διαγραφή
  2. καλημερα εκφρασουλα μου!!! τι μου θυμισες τωρα!!!πηγα διακοπες με τον αντρα μου πριν πολλα χρονια και πριν ερθη στη ζωη μας η σωτηρουλα μου. τι γυρισαμε ολη 12 μερες υπεροχες αναμνησεις.χαιρομαι που εισαι απο κει. ειχαμε παει σε κατι χωρια θυμαμαι μεσα στα βουνα που ειχε 5 ανθρωπους στην πλατεια στο πλατανι με ενα νερο γαργρρο και δροσερο στη βρυση και μας ρωτουσαν αν χαθηκαμε και εμεις τους ειπαμε οχι απλα εξερευνουμε το νησι ηταν φανταστικα!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. χαχαχα
      ποσο χαρηκα Σοφουλα μου!!!
      αντε με το καλο να μας ξαναρθετε μαζι με τη Σωτηρουλα σας!
      οποτε σιγουρα ξερεις τα χωρια μου!
      καταγομαι απο δυο χωρια αλλα στο ενα ζω χρονια τωρα!
      αυτο με το πλατανο και τους 5 ανθρωπους που λες και τα βουνα κατι μου θυμιζει! χαχαχαχα
      παιζει να ειναι το ενα μου χωριο!!!!
      αν θυμασαι ονομα στειλε μου μυνημα στο φεισμπουκ να σου πω αν ειναι αυτο!
      χαρηκα τωρα!
      φιλιακια πολλα καρδια μου!
      να εισαι καλα! <3

      Διαγραφή
  3. τι ομορφα εθινα! και τι ωραια ιδεα να θυμηθουμε λιγο την τοσο πλουσια παραδοση της πατριδας μας.τωρα με τις μεγαλες πολεις τα εχουμε ξεχασει...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. καλημερα φιλη μου!
      και μενα μου αρεσε η ιδεα του δελφινιου!
      να ενημερωθουμε για τα εθιμα μας!
      οτι καλυτερο!!!
      αν θελεις λαβε μερος και εσυ!
      θα χαρω!
      φιλακια πολλα!

      Διαγραφή
  4. Τι ωραία ανάρτηση βρε Κικίτσα μου!Μπράβο και στο Δελφινούι για την όμορφη ιδέα!
    Έμαθα πολλά πράγματα για τα έθιμα του τόπου σου σήμερα και φεύγω ευχαριστημένη!
    Πολλά φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. καλημερα γλυκια μου φιλη!
      ευχαριστω τοσο πολυ για τα καλα σου λογια!
      χαιριμαι που φευγεις ευχαριστημενη απο το σπιτι μου!
      φιλακια πολλα κουκλα μου!
      καλο μεσημερι να εχεις! <3

      Διαγραφή
  5. A, κοίτα να δεις σύμπτωση! Και εμείς πάνω-κάτω, τα ίδια έχουμε!
    Πολύ μου άρεσε η ανάρτησή σου, κοριτσάκι μου!!!
    Αναμένουμε με αγωνία τη νέα σου στήλη!!!
    Φιλάκια πολλά-πολλά!!!
    ΣΣΣΣΣΣΣΣΜΟΥΤΣ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γιαννα μου η νερα στηλη ειναι αυτη! Αυτη δηλαδη στην οποια θα συμμετεχω σε ιδεες μπλοκοφιλων, οπως πχ εδω που ανηκει στο δελφινακι μου.

      ευχαριστω πολυ για την επισκεψη και το σχολιο γλυκια μου!
      καλοι μεσημερι να εχεις! φιλακια πολλα! <3

      Διαγραφή
    2. *τη συνέχεια στη νέα σου στήλη* εννοούσα!
      Αλλά την ώρα που σχολίαζα μου ήρθε ειδοποίηση για τη νέα σου ανάρτηση και τα έκανα μαντάρα!!!
      (Κρίμα που έσβησες το 5ο μέρος... Με την ησυχία σου θα το ξανακάνεις!!! Μη βιαστείς! Εδώ είμαστε!!!)
      Φιλάκια ξανά!

      Διαγραφή
    3. το χει η μερα φιλη να τα κανουμε μανταρα.
      εσυ βεβαια τιποτα δεν εκανες μανταρα, σιγα το πραγμα, εγω παλι τα εκανα μουσκεμα! σα τη βροχη ενα πραμα να παμε ασορτι! χαχαχα
      σε πειραζει! υγεια να χουμε και αυτα γινονται φιλη!
      καλο μεσημερι! φιλακια πολλα!
      και χαιρομαι που ειστε εδω για μενα!!!
      φιλακια πολλα! <3

      Διαγραφή
  6. Πόσο μου αρέσουν τέτοιου είδους δημοσιεύεις!
    Μαθαίνω πράγματα και ειδικά για τις αγαπημένες μου γιορτές....
    ΚΑΛΗΜΕΡΑ Κική μου! ღ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. καλημερα Μαρακι μου!
      ευχαριστω πολυ για την επισκεψη και το σχολιο!
      χαιρομαι που σου αρεσε!
      ωραια η φωτο προφιλ σου!
      φιλακια πολλα φιλη!
      καλο μεσημερι!

      Διαγραφή
  7. Πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση! Κάποια από αυτά τα έθιμα τα έχουμε κι εμείς!
    Φιλάκια πολλά, Κική μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. καλημερα και απο εδω Ελλη μου!
      ναι οντως μοιαζουνε τα εθιμα μας! χιχιχ

      φιλακια πολλα φιλη! <3

      Διαγραφή
  8. καλημέρα εκφρασούλα μου
    ευχαριστώ που τα μοιράστηκες και για τη συμμετοχή
    τα διάβασα όλα , απόλαυσα την ανάρτηση σου και τα έθιμα σας
    μου άρεσε που έμαθα πως λέτε εσείς τους καλίκατζαρους :)
    περιμενα ότι θα έγραφες και τις παιδικές περιπέτειες με τα ξαδέλφια σου με τους καλικάτζαρους :)
    έχω την απορία , γιατί οταν γύριζαν από τη βρύση πετούσαν τα 3 χαλικια; τι να σήμαινε άραγε; να ειναι γερό το σπίτι τους κ η χρονιά τους άραγε σαν τα χαλίκια ή;;;
    καλή αρχή στη νεά σου στήλη , ελπίζω να σου φέρει γούρι η αρχή που έγινε με τη δική μου ιδεα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. καλημερα αγαπημενο μου δελφινακι!
      χαιρομαι που σου αρεσε η συμμετοχη μου!
      και μενα μου αρεσε παρα πολυ η ιδεα σου!
      δυστυχως δε ξερω γιατι το εκαναν αυτο με τα χαλικια...
      ευχαριστω πολυ για ολα!
      φιλακια πολλα γλυκο κοριτσακι! <3

      Διαγραφή
  9. Αααχ λατρεμενη η βορεια Ευβοια! Ειχα μια φιλη απο κει κ εχω παει αρκετες φορες αλλα δυστυχως χαθηκαμε!
    Ποκυ ωραια τα εθιμα σας! Αλλα οπως ειπες τεινουν προς εξαφανιση κ ειναι κριμα...
    Καλημερα!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. καλημερα Μαρακι μου!
      χαιρομαι που σου αρεσαν τα μερη μου!
      να μας ξαναρθεις με το καλο!
      φιλακια πολλα!
      να περνας ομορφα!

      Διαγραφή
  10. Καλημέρα Κική μου και χρόνια πολλά! Καλή χρονιά με υγεία, τύχη, αγάπη, έμπνευση και χαμόγελα!
    Καλή εβδομάδα!
    Φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

ΕΚΦΡΑΣΟΥ ΚΑΙ ΕΣΥ